Ante o 8 de marzo, acción e reivindicación

Ante a conmemoración do 8 de marzo, Día Internacional da Muller, manifestamos o noso compromiso pola consecución da igualdade real entre mulleres e homes e a eliminación de todas as formas de discriminación e violencia cara ás mulleres, especialmente no ámbito laboral e educativo, que afecta igualmente ás súas fillas e fillos.

Publicado o 08 de marzo de 2021

Desde a Federación de Ensino de CCOO de Galicia loitamos incansablemente polos dereitos das mulleres, porque todos os días son 8 de marzo. Unha loita que este ano se desenvolve baixo o lema “Vivas, libres e unidas en acción e reivindicación”, e coas etiquetas # VivasLibresUnidas e #Acción8M.

Este Día internacional das Mujeres cobra unha especial relevancia por dous motivos. Por unha banda, pola emerxencia social derivada da pandemia, o que fai necesario abordalo desde a acción e a reivindicación das situacións que viviron gran parte das mulleres, atendendo ao coidado doutras persoas en primeira liña e desenvolvendo o seu traballo en moitas ocasións de forma inxustas e ao límite. Doutra banda, porque nos atopamos #ante a recentemente aprobada  LOMLOE, na que a perspectiva de xénero e a  coeducación son eixos transversais, e na cal se aposta pola necesidade urxente de avanzar en políticas educativas que promovan unha acción conxunta que garanta o dereito a unha educación en igualdade para construír un futuro igualitario e democrático.

A pesar da integridade das profesionais do ensino en tempos de pandemia e do seu compromiso coa educación e os servizos  socioeducativos, o Goberno non cumpriu os acordos para a mellora do emprego público e as condicións de traballo subscritos en 2017 e 2018.

Igualmente, sufrimos un continuo proceso de  ERTE no marco da educación privada e servizos  socioeducativos que, aínda que serviron para o mantemento dos postos de traballo, foron un duro golpe precisamente para as mulleres que sofren maior precariedade.

A porcentaxe de temporalidade nos sectores públicos situábase entre o 22% e o 24% antes da pandemia, proporción que na actualidade viuse superada.

O número de persoas en  ERTE de forza maior no sistema educativo, entre o 5 de maio e o 16 de xuño de 2020, foi de ao redor dun 20%. Mentres que o 25,18% de homes que estaban en  ERTE saíron del, só fixérono o 19,12% de mulleres.

Atendendo ao número de contratacións que se realizaron no que vai de curso, o 64% destes corresponden a mulleres. Estamos #ante un sector claramente  feminizado, pero son as mulleres as que teñen contratos cunha duración máis curta, cunha media de 145 días fronte aos 171 dos homes.

Na crise sanitaria do Covid-19 foron tamén elas as máis afectadas. O 73% das persoas en  ERTE son mulleres, mentres que só o 27% son homes.

Ademais, as administracións, sobre todo aquelas gobernadas pola dereita, non perderon o tempo para despedir os reforzos que se contrataron, a pesar de que moitas delas garantiron publicamente a súa continuidade para que non se vulnerase o dereito á educación e para protexer especialmente ao alumnado con maiores dificultades.

Desde a aprobación da Lei Orgánica 3/2007, do 22 de marzo, para a igualdade efectiva de mulleres e homes, tivemos que percorrer un duro camiño para a negociación e o acordo de plans de igualdade que abrisen a vía cara á equiparación laboral e salarial das mulleres. A senda foi dura e moi complicada. Posteriormente, co Decreto Lei 6/ 2019 de medidas urxentes para garantir a igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes no emprego e a ocupación, deuse un novo impulso para conseguir reivindicacións históricas como a equiparación dos permisos para ambos os proxenitores, a creación dun rexistro de retribucións  desagregado e a realización de auditorías que nos permitisen ir reducindo a brecha salarial, entre outras.

Por fin, froito do diálogo social e o empeño sindical, viron a luz dous reais decretos que veñen poñer orde na empresa sobre a lexitimidade da negociación colectiva, tan necesaria e fundamental para gañar os dereitos para as mulleres.

Se algo se puxo de manifesto durante esta etapa extraordinaria de pandemia é a crise tan fonda de coidados, que sitúa en clara desvantaxe ás mulleres e que necesita un adecuado financiamento público para paliar as deficiencias en materia de conciliación e corresponsabilidade, e unha protección social áxil e non  burocratizada que chegue directamente ás familias.

Aínda nos queda por materializar estas medidas na Administración pública, concretamente na negociación real dos plans de igualdade. Moi poucas comunidades autónomas teñen negociado e acordado o diagnóstico e o plan de igualdade correspondente que impacte directamente sobre os persoais, tanto de centros educativos como de universidades públicas. O desenvolvemento da lexislación nesta materia ha de asumirse como unha prioridade sindical, que supoña liderar a iniciativa sobre a igualdade e as posibilidades reais das traballadoras e os traballadores dos centros educativos.

Por último, non podemos baixar a garda #ante a nova lei educativa,  LOMLOE. Unha lei que non pon fin á inxustiza histórica de  invisibilizar a contribución das mulleres en todos os ámbitos da vida tanto social como cultural e científica, pero que si supón un paso importante cara á eliminación dun sistema  androcéntrico e patriarcal.

Prestaremos especial atención ao desenvolvemento normativo e lexislativo que se inicia agora, e que ten que situar no centro das políticas educativas a  coeducación, a igualdade, a diversidade e a erradicación das violencias cara ás mulleres e as persoas que non cumpran cos roles asignados socialmente, ríxidos e establecidos co único fin de controlar e cernar a liberdade das mulleres, o seu desenvolvemento  emancipador, autónomo e independente.

A Federación de Ensino de CCOO esixe:

- Aumentar o financiamento público en educación que nos sitúe ao mesmo nivel que o resto dos países da nosa contorna e reverta en políticas públicas destinadas á igualdade de oportunidades de mulleres e homes.

- Impulsar a negociación colectiva de medidas e plans de igualdade no ámbito da educación privada e servizos  socioeducativos, e a constitución, con carácter de urxencia, das mesas para os centros educativos e as universidades públicas.

- Avanzar nos dereitos de conciliación e corresponsabilidade que hoxe son insuficientes no ámbito educativo, garantir marcos de flexibilidade horaria, a racionalización dos horarios e a organización do traballo que promova as mesmas posibilidades para mulleres e homes.

- Negociación de protocolos de acoso sexual e por razón de sexo, en todos os contextos educativos.

- Modificación do currículo educativo, reducindo a súa extensión e actualizando os seus obxectivos e contidos, coa mirada posta no interese e a motivación do alumnado, e o cumprimento dos principios e fins do sistema educativo, en especial os da igualdade entre os sexos, mediante a  visibilización das mulleres e as súas achegas históricas á cultura e á sociedade, o respecto ás persoas, os coidados e a relación co medio ambiente.

- Desenvolvemento dunha Educación para a sexualidade que contemple o desexo como un dereito lexítimo en liberdade e cun desenvolvemento pleno.

- Inclusión dunha educación para a igualdade,  coeducadora, que contemple a xestión de emocións, a liberdade da vivencia plena e o respecto ás persoas, unhas relacións acorde co bo trato e o benestar tanto individual como cooperativo entre iguais e coas demais persoas.

- Formación obrigatoria para a prevención de violencias, acoso sexual ou por razón de sexo,  coeducación, as diversidades e calquera contido que desenvolva actitudes de bo trato e comunicación positiva para o persoal de traballadores e traballadoras da educación.

- Promover que na formación inicial e permanente do profesorado sexa patente a perspectiva de xénero, con contidos sobre a igualdade entre os sexos, contra a discriminación feminina e a favor da autonomía e a liberdade das mulleres.

- Equipos de igualdade en todos os centros con recursos tanto horarios como materiais e persoais.

- Unha orientación educativa e profesional que axude ao alumnado nas súas eleccións de estudos e/ou profesionais, desterrando as posibles opcións  estereotipadas en función do sexo.

- Desenvolvemento dos ensinos  STEAM (siglas que identifican as disciplinas  Science,  Technology,  Engineering, Art e  Mathematics, é dicir, ciencia, tecnoloxía, enxeñería, arte e matemáticas).

- Facilitar a investigación e a experimentación, así como o recoñecemento das achegas das mulleres vinculadas á educación na mellora continua dos procesos de ensino-aprendizaxe.

- Eliminación das violencias, as actitudes de rexeitamento, acoso ou discriminación no espazo educativo e en calquera das súas manifestacións ou motivacións.

- Eliminación dos libros de texto que non se adecúen aos preceptos de igualdade,  coeducación e respecto ás liberdades e aos dereitos humanos.